ECSC 2026. NASK trenuje polską drużynę przed cyfrową Ligą Mistrzów

– Dla mnie ważne jest reprezentowanie Polski, chcę dać z siebie wszystko – mówi Marek, jeden z tegorocznych zawodników European Cybersecurity Challenge (ECSC).

To zawody organizowane z inicjatywy ENISA, czyli Agencji Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa. W 2026 roku odbędzie się już 12. edycja konkursu, a do rywalizacji stanie ponad 400 uczestników z ponad 35 krajów. To cyfrowa Liga Mistrzów. A do Ligi Mistrzów potrzebni są trenerzy z najwyższej półki. Polską reprezentację przygotowują specjaliści NASK, w tym eksperci CERT Polska – pierwszego w Polsce zespołu reagowania na incydenty cyberbezpieczeństwa, który od 30 lat mierzy się z najpoważniejszymi zagrożeniami w sieci.

Najlepsi z najlepszych pod okiem ekspertów

Polscy zawodnicy należą do europejskiej czołówki – w 2021 roku zdobyli srebrny medal, a w 2024 – brązowy. Uczestnicy reprezentacji z poprzednich lat są rozpoznawalni w środowisku, a wielu ich członków dziś pracuje w zespołach SOC (Security Operations Center, czyli centrach operacji bezpieczeństwa) firmach z sektora obronnego albo w start-upach rozwijających własne narzędzia bezpieczeństwa.

W pierwszy weekend września 10-osobowa reprezentacja spotkała się w siedzibie NASK. Cel był podwójny: sprawdzić umiejętności przed październikowym finałem, ale też lepiej się poznać. Bo NASK przygotowuje zawodników nie tylko do rozwiązywania kolejnych zadań. Pomaga im stać się drużyną, w której każdy zna mocne strony pozostałych i wie, na kim może polegać, kiedy podczas zawodów zaczyna liczyć się czas.

W ramach rozgrzewki polski zespół, wyłoniony wcześniej w drodze eliminacji, zmierzył się z 11 innymi europejskimi drużynami. Już to pierwsze spotkanie pokazało, że do drużyny trafili uczestnicy nie tylko z dużą wiedzą, ale też z nietuzinkowymi umysłami i osobowościami. Za miesiąc czeka ich najważniejszy sprawdzian.

Techniczne śledztwo i ukryte flagi

Ćwiczenia oraz październikowe finały rozgrywane są w formule Capture The Flag. To popularny w świecie cyberbezpieczeństwa format, w którym uczestnicy rozwiązują zadania przypominające techniczne śledztwa: analizują kod, szukają luk w aplikacjach, łamią szyfry, badają ślady w plikach, odtwarzają sposób działania systemów i zdobywają tzw. flagi, czyli ukryte ciągi znaków potwierdzające rozwiązanie zadania.

– Czasem to szukanie oczywistego, a czasem potrzeba kreatywności i nieszablonowego myślenia – mówi o rozwiązywaniu zadań CTF Marek.

Miłosz dodaje, że sama wiedza nie wystarczy: – Bez wiedzy nie ruszysz zadania, a bez współpracy będziesz patrzył się w zadanie parę godzin bez pomysłu.

Co jest więc ważniejsze: wiedza czy umiejętność pracy w zespole? Uczestnicy odpowiadają, że wszystko zależy od etapu rywalizacji.

– Jeopardy [część zawodów polegająca na rozwiązywaniu pojedynczych zadań – red.] jest bardziej indywidualne – tam liczy się wiedza. Przy attack defense [część zawodów polegająca na zespołowym bronieniu i atakowaniu rozbudowanych systemów – red.] umiejętność współpracy jest nieco ważniejsza – wyjaśnia Błażej.

Mikołaj Korulczyk z CERT Polska w NASK, który trenuje tegoroczną drużynę, zauważa, że właśnie dlatego tak istotne jest, by zespół spotkał się przed zawodami i poznał swoje mocne strony:

– Liczy się wiele rzeczy, nie tylko współpraca. Każdy z uczestników ma swoje talenty, ważne, żeby drużyna mogła je wcześniej poznać. Zespół musi umieć sprawnie rozdzielić zadania, bazować na zgraniu i doświadczeniu – przekonuje.

Część zawodników zna się już z ubiegłorocznej edycji, dla innych to pierwszy start w reprezentacji. Łączy ich cyberbezpieczeństwo i pasje – od żeglarstwa po lotnictwo. Udział w ECSC ma być dla nich nie tylko rywalizacją, ale też perspektywą na rozwój i okazją do spotkania podobnych sobie ludzi, którzy interesują się cyberbezpieczeństwem.

Haker? Kaptur może zostać

Polska drużyna może być zgrana, ale w jednej kwestii zdecydowanie nie mówi jednym głosem. Na koniec weekendowego spotkania w NASK zapytaliśmy zawodników, ile wspólnego z ich światem ma stereotyp samotnego hakera w bluzie z kapturem, siedzącego przed kilkoma monitorami?

Odpowiedzi były różne. Jakub stwierdził, że jeden monitor w zupełności wystarczy. Miłosz przyznał, że ma i kaptur, i kilka monitorów. Dla Marka w kapturze jest po prostu za gorąco. Bartosz znalazł za to argument ekonomiczny: kaptur jest konieczny, bo trzeba oszczędzać na ogrzewaniu.

Wygląda więc na to, że oprócz cyberbezpieczeństwa polską reprezentację łączy jeszcze jedno: poczucie humoru.

Od 12 października zachęcamy do śledzenia relacji z Niemiec i kibicowania polskiej reprezentacji.